VUN ĐẮP VĂN HOÁ ĐỌC TỪ “ DÂN VẬN KHÉO ” Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HOÀNG DIỆU, QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Trong bối cảnh văn hóa đọc của học sinh có xu hướng giảm sút bởi sự lấn át của các thiết bị điện tử, Trường THCS Hoàng Diệu (quận Thanh Khê, TP. Đà Nẵng) đã và đang triển khai một mô hình “Dân vận khéo” thiết thực: vận động học sinh tích cực đọc sách, lan tỏa văn hóa đọc trong nhà trường. Đây là sáng kiến mang đậm tính nhân văn và đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, phát triển toàn diện.
Nhận thức sâu sắc vai trò của văn hóa đọc trong việc phát triển năng lực tư duy, ngôn ngữ và nhân cách học sinh, Chi bộ và Ban giám hiệu Trường THCS Hoàng Diệu đã chỉ đạo Công đoàn nhà trường chủ trì triển khai mô hình “Vận động học sinh đọc sách – Lan tỏa tri thức” như một phần trong công tác dân vận khéo.
Ngay từ đầu năm học, Ban vận động văn hóa đọc được thành lập gồm đại diện Công đoàn, Thư viện, Tổ Ngữ văn, giáo viên chủ nhiệm và học sinh. Kế hoạch cụ thể được xây dựng theo tháng, theo chủ đề, gắn với các hoạt động giáo dục và phong trào thi đua của nhà trường.
“Dân vận khéo” từ thư viện đến trái tim học sinh. Thay vì vận động theo kiểu hành chính hay phong trào ngắn hạn, công tác dân vận tại Trường THCS Hoàng Diệu đi vào chiều sâu thông qua những hoạt động gần gũi, phù hợp tâm lý học sinh. Với phương châm “lấy học sinh làm trung tâm, lấy thói quen làm nền tảng”, nhà trường đã giao cho Ban vận động văn hóa đọc triển khai các chương trình như:
Mỗi học kỳ, nhà trường tổ chức ít nhất một “Tuần lễ đọc sách” với các hoạt động như: Xếp sách nghệ thuật; Trưng bày sách theo chủ đề; Giới thiệu, thuyết trình quyển sách em yêu; Phát động phong trào “Ủng hộ sách cho thư viện” để hình thành thư viện mở dưới sân trường…Hoạt động này nhằm tạo môi trường để học sinh tiếp cận sách một cách tích cực, chủ động và vui vẻ, vượt ra ngoài khuôn khổ bắt buộc. Khuyến khích học sinh không ngừng khám phá tri thức qua sách, từ đó nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời. Đặc biệt, giúp các em thấy được rằng sách là người bạn gần gũi, hữu ích trong học tập và đời sống.
| 
|
| 
|
Hình ảnh: Buổi phát động Tuần lễ học tập suốt đời, chủ đề “Phát triển văn hóa đọc thúc đẩy học tập suốt đời” tại trường THCS Hoàng Diệu. |
Chuyên mục giới thiệu sách “Mỗi tuần một cuốn sách hay” được duy trì đều đặn, do chính học sinh chuẩn bị nội dung và trình bày. Học sinh được phân công theo lớp hoặc cá nhân giới thiệu một cuốn sách yêu thích vào giờ chào cờ. Nội dung giới thiệu sách không chỉ tóm tắt, mà còn phải nêu cảm nhận, lý do chọn cuốn sách, và thông điệp muốn gửi đến bạn bè. Đây là mô hình vận động học sinh chủ động tham gia một cách tự nhiên và tích cực, không gượng ép. Phát huy vai trò “dân vận khéo” của giáo viên chủ nhiệm, tổ chuyên môn Ngữ văn, thư viện, công đoàn. Tạo sự đồng thuận giữa giáo viên – học sinh – phụ huynh trong việc xây dựng văn hóa đọc toàn diện.
| 
|
| 
|
Hình ảnh: Cuộc thi “Giới thiệu sách” của học sinh tại trường THCS Hoàng Diệu. |
Duy trì phong trào “Đọc sách đầu giờ”. Vào 15 phút đầu mỗi buổi ngày thứ 3, 5 và 6 hàng tuần, thay vì để học sinh ngồi chơi thì ban giám hiệu nhà trường đã phát động phong trào “Đọc sách đầu giờ” nhằm giúp học sinh hình thành và duy trì thói quen đọc sách, biến việc đọc trở thành một phần trong nếp sinh hoạt học đường. Giúp các em tiếp cận với những giá trị đạo đức, bài học cuộc sống qua các mẩu chuyện, truyện ngắn, danh ngôn. Và đặc biệt tạo bầu không khí lớp học yên tĩnh, tích cực ngay từ đầu buổi học.
Hình ảnh: Phong trào “Đọc sách đầu giờ” tại trường THCS Hoàng Diệu.
Hình ảnh: Phong trào “Đọc sách đầu giờ” tại trường THCS Hoàng Diệu.
Phát động phong trào “Một giáo viên – Một cuốn sách truyền cảm hứng”. Mỗi tháng, giáo viên chủ nhiệm hoặc bộ môn sẽ giới thiệu một cuốn sách gắn với nội dung giảng dạy hoặc bài học cuộc sống. Sách được trưng bày ở “Góc giới thiệu của giáo viên” tại thư viện và được học sinh mượn đọc. Cách làm này giúp hình thành sợi dây gắn kết thầy trò thông qua chia sẻ tri thức.
Phối hợp với phụ huynh học sinh trong việc định hướng thói quen đọc tại nhà. Thông qua các buổi họp phụ huynh, giáo viên tuyên truyền và vận động phụ huynh khuyến khích con đọc sách ở nhà, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử. Nhiều phụ huynh đã đồng hành cùng con đến thư viện công cộng, cùng đọc sách trước khi ngủ để tạo thói quen bền vững.
Bên cạnh đó, Ban giám hiệu nhà trường đã luôn quan tâm, tạo không gian thư viện khang trang, đa dạng hình thức hoạt động của thư viện để thu hút học sinh đến đọc mỗi ngày.
| 
|
| 
|
Hình ảnh: Góc bạn đọc Thư viện trường THCS Hoàng Diệu. |
Nhờ công tác dân vận sâu sát, đồng bộ giữa Công đoàn – giáo viên – học sinh – phụ huynh mà thói quen đọc sách của học sinh đã lan tỏa sâu rộng. 100% học sinh mượn sách tại thư viện trường. Học sinh chủ động mượn sách, trao đổi và giới thiệu sách cho bạn bè hơn. Nhiều em chia sẻ đã hình thành thói quen đọc sách mỗi ngày, kỹ năng viết và cảm thụ văn học được cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, những học sinh từng thờ ơ với việc đọc nay đã trở thành “thủ thư nhí”, tích cực giới thiệu sách cho bạn bè. Bên cạnh đó, mô hình còn góp phần xây dựng văn hóa học đường tích cực, giảm tình trạng học sinh sử dụng điện thoại không đúng mục đích, nâng cao tinh thần đoàn kết, hợp tác trong lớp học.
Nhờ việc đọc sách mà năng lực học tập và kỹ năng sống của học sinh đã được cải thiện rõ rệt: Kết quả học tập môn Ngữ văn, Lịch sử, GDCD tăng lên đáng kể nhờ khả năng đọc hiểu, viết lách tốt hơn; Học sinh phát triển kỹ năng trình bày, tư duy phản biện, khả năng thuyết trình. Nhiều em bày tỏ sự tự tin hơn khi giao tiếp và học tập nhóm.
Nhiều học sinh đạt giải cao trong các cuộc thi về văn hóa đọc. Trong 2 năm gần đây, trường có 11 học sinh đạt giải cấp quận và 1 học sinh đạt giải cấp thành phố trong Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” do Sở GD&ĐT tổ chức.
Hình ảnh: Em Phan Tấn Vinh (thứ 4 từ phải qua) – Học sinh lớp 7/4 Đạt danh hiệu “Đại sứ văn hóa đọc” cấp thành phố năm học 2023-2024.
Mô hình vận động học sinh đọc sách của Trường THCS Hoàng Diệu là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của “Dân vận khéo” trong trường học. Thay vì áp đặt, nhà trường đã lựa chọn con đường thuyết phục, gợi mở và khơi dậy nội lực trong từng học sinh, giáo viên và phụ huynh. Bằng những hành động nhỏ nhưng bền bỉ và xuất phát từ trái tim, thầy cô giáo đã thắp lên ngọn lửa tri thức trong tâm hồn học trò, gắn kết phụ huynh – giáo viên – học sinh trong một mối quan hệ bền chặt. Với tinh thần “mỗi trang sách là một hạt giống tâm hồn”, mô hình không chỉ truyền tri thức mà còn bồi đắp nhân cách, đạo đức và kỹ năng sống cho thế hệ trẻ. Đây chính là giá trị cốt lõi, là thành quả thiết thực mà công tác dân vận trong trường học đang từng ngày vun đắp và phát huy. Trong tương lai, nhà trường tiếp tục mở rộng liên kết với thư viện thành phố, nhà xuất bản và các đơn vị xã hội hóa, góp phần xây dựng “Trường học hạnh phúc”, nơi mỗi học sinh được nuôi dưỡng tâm hồn qua từng trang sách.